mei, 2019

Waarom wil Roeland in 2019 een PPMS behandeling in Moskou?

De wereldwijde Hematopioetic Stem Cell Transplantation-behandeling (HSCT) heeft al jaren positieve resultaten bij het stopzetten van achteruitgang bij MS-patiënten. Binnen Europa zijn de laatste jaren ook steeds meer landen begonnen met HSCT-behandelingen, alleen NIET voor patiënten met Primair Progressieve MS (PPMS). Deze MS vorm komt veel minder vaak voor (ongeveer 10% van alle MS-patiënten). In Nederland zijn er ongeveer 1600 PPMS-patiënten waarvan een groot gedeelte dermate invalide is dat een HSCT-behandeling te laat komt. De ziekenhuizen met jarenlange ervaring in de behandeling van PPMS-patiënten zijn het Maximov Hospital in Moskou, Clinica Ruiz in Mexico en General Hospital Singapore. Moskou heeft de voorkeur op basis van de kwaliteit van de behandeling, de zware chemo die wordt gebruikt en de zeer positieve resultaten van vele PPMS-patiënten die de behandeling al hebben ondergaan.

Hoe en waarom kan de HSCT-behandeling Multiple Sclerose stoppen? De HSCT-behandeling werkt doordat het geheugen van het immuunsysteem geheel of gedeeltelijk gewist wordt.

Stamceltherapie

HSCT staat voor hematopoietische stamceltransplantatie. Bij deze behandeling worden autologe stamcellen gebruikt die aanwezig zijn in het beenmerg en in het bloed, zogenaamde hematopoietische cellen. Autoloog betekent dat de stamcellen van de persoon zelf worden gebruikt.

Het doel van HSCT is het afweersysteem “resetten” zodat ontstekingscellen niet langer de myeline in de hersenen en het beenmerg aanvallen, zoals het geval is bij mensen met een actieve vorm van MS. Stamcellen zijn erg belangrijk voor het repareren van schade in het menselijk lichaam. Vanuit stamcellen kunnen verschillende andere soorten cellen ontstaan. In dit geval worden stamcellen uit het bloed gebruikt, deze kunnen verschillende type ontstekingscellen vormen en daarmee het afweersysteem opnieuw opbouwen. Dit type stamcel kan echter geen organen of weefsels herstellen. HSCT kan daarom de reeds aanwezige zenuwschade niet herstellen.

Behandeling

In het kort bestaat de behandeling met HSCT uit drie stappen. Als eerste worden stamcellen uit het bloed of beenmerg van de patiënt gehaald en tijdelijk ingevroren. Ten tweede krijgt de patiënt chemotherapie en antilichamen toegediend waarmee het afweersysteem wordt uitgeschakeld. Tot slot krijgt de patiënt zijn eigen stamcellen terug via een infuus, hiermee wordt het afweersysteem weer opgebouwd. Dit proces duurt ongeveer 5 weken, mits er geen complicaties optreden.

Hoe gaat (autologe) HCST bij MS in zijn werk?

De beschadigingen bij MS worden veroorzaakt doordat het immuunsysteem is geïnfiltreerd met uit bloed afkomstige immuuncellen. Hieronder bevinden zich ook T- en B- lymfocyten die de myeline producerende cellen lijken aan te vallen en te beschadigen. We weten niet waardoor deze aanval wordt veroorzaakt, maar het proces heeft bijna zeker betrekking op het niet juist functioneren van het immuunsysteem. Het doel van HSCT bij MS is om het bestaande immuunsysteem met immunosupressieve chemotherapie te zuiveren en door middel van HSCT nieuwe, gezonde immuuncellen te genereren. Dit proces wordt, zeer ingenieus, “resetting of the immunological clock” (het terugzetten van de immunologische klok) genoemd. Dit betekent dat in principe volwassen cellen van het immuunsysteem die de hersenen aanvallen, kunnen worden geëlimineerd en worden vervangen door nieuwe, onschadelijke cellen. Recent onderzoek heeft aangetoond dat dit “resetten” van het immuunsysteem ook daadwerkelijk plaatsvindt en dat de thymus (zwezerik), het orgaan waar hematopoïetische voorlopercellen zich ontwikkelen tot volwassen T-lymfocyten, na HSCT opnieuw wordt geactiveerd. Hierdoor neemt het aantal T-cellen toe, waaronder mogelijk ook “regulerende” T-cellen die de auto-immuunaanvallen onderdrukken.

Wat kan HSCT doen voor mensen met MS?

In 2018 hebben duizenden mensen over de hele wereld een (autologe) hematopoïetische stamceltransplantatie ondergaan. Hoewel gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek, dat nauwgezet de effectiviteit bepaalt, nog niet is afgerond, geeft de analyse van de tot nu toe gerapporteerde resultaten een indicatie van wat men met deze behandeling op dit moment wel en niet kan bereiken. Allereerst heeft HSCT in het algemeen een positief effect laten zien op de onderdrukking van ontstekingen en de ontwikkeling van nieuwe plaques zoals aangetoond met MRI bij gemiddeld 80% van de patiënten. Bij een meerderheid van de behandelde mensen stabiliseerde en verbeterde zelfs de bestaande neurologische beperking.

Romaike Wolbers artikel Tubantia

Karien artikel Eindhoven’s dagblad

RTVOost – Kijk ze gaan: Andre Kruiper en Romaike Wolbers lopen weer

Tubbergen Nieuws: behandeling Sebastiaan is groot succes